
بخشهای مهم و اصلی دانه
هر دانه ای را با هر اندازه و شکل و رنگی که داشته باشد،
وقتی برش داده و خوب نگاه میکنیم ،
میبینیم که معمولا ازسه قسمت اصلی تشکیل شده است :
پوسته خارجی :
پوسته خارجی است که وظیفه اش حفاظت از دانه است
و معمولا سخت و محکم میباشد .
قسمت ذخیره غذایی دانه
قسمت ذخیره ای که خود دانه است ،
یعنی همان قسمتی که مورد استفاده غذایی ما قرار میگیرد ،
آنچه به عنوان فندق ، پسته و نخودچی میخوریم ،
همان قسمت ذخیره ای دانه است .
گیاهگ :
گیاهک است که به آن جنین گیاه هم گفته میشود
یعنی قسمت بارور دانه است و همین قسمت است
که پس از کاشتن گیاه رشد میکند
و گیاه جدیدی را به وجود میآورد .
این قسمت کوچک است و چون داخل پوسته است دیده نمیشود .
دانه قسمت بسیار کوچک و مهم گیاه است .
گیاه جدید از دانه به وجود می آید.
دانه پوشش سفت و محکمی دارد که از آن محافظت میکند.
هر گیاه دانه مخصوص به خود را تولید می کند.
دانه ها به روشهای مختلف از گیاهان جدا میشوند
تا برای رشد کردن نقطه ای راپیدا کنند .
یک گیاه تازه از مواد غذایی درون دانه تغذیه میکند.
سپس هنگامیکه برگها رشد کردند
و مواد غذایی گیاه را تامین نمودند، دانه خشک و پژمرده میشود.
آزمایش کنید:
وسایل لازم برای رشد دانه لوبیا
چند عدد دانه لوبیا، دستمال، گلدان کوچک، خاک گلدانی
روش کار:
ابتدا دستمال كاغذی یا دستمال پارچهای نازکی را از وسط تا كنید.
آن را لوله كنید و درون ظرفی قرار دهید.
میتوانید از لیوان یکبار مصرف یا شیشه های خالی مربا و ...
برای این منظور استفاده کنید.
ابتدا دانه لوبیا را یک شب در آب خیس کنید
تا پوسته آن مقداری آب را جذب کرده و نرم شود .
پس از یک روز ، آبی که به گیاه میدهیم
از راه پوست جذب قسمت ذخیره ای دانه میشود
و قسمت سخت دانه را نرم میکند.
گیاهک دانه در این صورت فعال شده و به سرعت شروع به رشد میکند.
دانههای لوبیا را بین دستمال گذاشته و هر روز به آن آب بدهید.
باید ظرف حاوی دانه لوبیا را در محل گرم
و دور از نور مستقیم خورشید بگزارید.
بعد از چند روز گیاهک لوبیا خارج میشود.
شما میتوانید برای کامل شدن رشد دانه لوبیا،
لوبیای جوانه زده را به گلدانی کوچک انتقال دهید.
برای کاشت لوبیا در گلدان، اندازه گلدان حداقل باید 20 سانتیمتر باشد.
مطمئن شوید که ته گلدان به اندازه کافی سوراخ
برای خارج شدن آب اضافی داشته باشد.
دمای مناسب برای رشد لوبیا 18 تا 21 درجه سانتی گراد است.
پس از قرار دادن گلدان در بیرون از خانه خودداری کنید.
دانه های لوبیا را باید در عمق 2 تا 3 سانتیمتریاز خاک بکارید
و فاصله دانه ها از هم باید 15 سانتیمتر باشد.
دانه


مغز دانه جنین دارای مواد اندوختهاست
که هنگام رویش دانه مورد استفاده قرار میگیرد.
مجموعه جنین و بافتهای اندوخته همراه آن مغز دانه را بوجود میآورد.
پوشش دانه پوششهای تخمک در بیشتر دانهها سخت و محکم میشوند
وپوست دانه را تشکیل میدهند پوست دانه معمولاً نازک است
مثل لوبیا سبز اما ممکن است به صورت ضخیم شده مانند فندق برزیلی .
آندوسپرم
یاخته آندوسپرم از
ترکیب هسته ثانویه با یکی از دو یاخته نر در کیسه جنینی تشکیل میشود.
یاخته آندوسپرم نخستین به سرعت تقسیم میشود
و بافت آندوسپرم را بوجود میآورد.
این بافت با مصرف کردن خورش رشد کرده
و از مواد ذخیرهای سرشار میشود؛
که این مواد بعدها به مصرف تغذیه جنین میرسد.
جنین
پس از انجام لقاح، یاخته تخم برای مدتی بدون فعالیت باقی میماند.
زیرا شروع تقسیم آن به رشد آندوسپرموابستهاست.
از تقسیمات ابتدایی تخم ۸–۴ یاخته بوجود میآید؛
که به دنبال هم قرار دارند.
این مرحله را مرحله رشتهای شکل پیش جنین گویند.
در این مرحله یاخته مجاور سفت رشد طولی حاصل میکند
و بقیه یاختههای رشتهای را به درون آندوسپرم میراند.
همزمان با این تغییرات دورترین یاخته را از سفت تقسیم میشود.
از تقسیمات این یاخته جنین کروی به وجود میآید.
از این مرحله به بعد تفاوتی
در ساختار دانههای تک لپه ای و دو لپه ای ایجاد میشود
و آن داشتن یک یا دو لپهاست.
نوک ساقچه گیاهک دو لپهایها از دو لپه پوشیده شدهاست
حال آنکه در تک لپهایها فقط یک لپه در یک طرف ساقه چه جنین دیده میشود.
در اغلب دو لپهایها، اندوخته غذایی در پلههای دانه قرار دارد.
در دانه کرچک وقهوهاندوخته غذایی در آندوسپرم آنهاست؛
و بعضی گیاهان مانند ارکیده، فاقد اندوخته غذایی است.
این دانهها بدون لپه و آندوسپرماند.
سپر در اغلب تیره گندم تمام لپه کاملاً تغییر شکل میدهد
و به صورت اندام ویژه جذبکننده مواد غذایی درمیآید که آن را سپر مینامند.
رویش دانه دو لپهایها
وقتی دانه در محیط مرطوب قرار میگیرد متورم میشود
و ویژگیهای زیر مشخصاند:
پشته ناف
پشته ناف محل بینی شکلی است
که در اطراف مقعر دانه و تقریباً در وسط آن دیده میشود
که در اثر جدا شدن دانه از بندات سفت سوراخ کوچکی است
در پوست دانه که در کنار ناف قرار دارد
و باقیمانده سفت تخمکاست.
پشته
برآمدگی درازی است که از مجاورت ناف شروع میشود
و در طرف مقابل سفت قرار میگیرد.
پشته همان پایه بند است
که با پوست دانه جوش خوردهاست.
در اثر جذب آب به وسیلهٔ دانه، پوست دانه میترکد
سپس بلافاصله ریشه چه از ناحیه سفت بیرون میآید.
از این لحظه به بعد برحسب نوع گیاه
مراحل رشد به دو شکل متفاوت
برون خاکی و درون خاکی پیش میرود.
رویش برون خاکی
در دانه لوبیا، پس از خروج ریشه چه
از ناحیه سفت محور زیر لپه رشد طولی و اغنا حاصل میکند
انتهای بالایی این انحنا به تدریج به حالت مستقیم در میآید
و لپه را از زیر خاک بیرون میآورد.
در نتیجه لپهها در بالای سطح خاک یعنی در هوا قرار میگیرند.
در همین هنگام ساقچه که بین لپهها قرار دارد رشد میکند
و برگهای حقیقی و نیز قسمتی از ساقه را بالای لپههاست بوجود میآورد.
رویش درون خاکی
در دانه نخود محور زیر لپه رشد طولی حاصل نمیکند
و لپهها همراه با پوشش دانه در زیر خاک باقی میمانند.
ساقه چه
ساقهای را بوجود میآورد که پس از
تولید انحنا فقط تا زیر سطح خاک بالا میآید.
سپس رشد میکند و بطور مستقیم بالا میآید
لپهها نیز در زیر خاک پس از
اتمام شدن اندوخته غذایی از بین میروند.
رویش دانه تک لپهای
در رویش ذرت و دیگر گیاهان تیره گندم دانه
که حاوی سپر و بقایای آندوسپرم است
در زیر خاک باقی میماند.
قاب ساقه که در واقع قسمتی از لپهاست
ضمن بیرون آمدن از خاک از ساقه چه محافظت میکند.
ریشههای اولیه که از ریشه چه بوجود میآیند
هرگز بزرگ نمیشوند و حتی ممکن است موقتی باشند
اما چند ریشه ثانویه که در حقیقت ریشههای نابجا هستند
و از ریشههای اولیه محکمترند به آنها افزوده میشوند.
گرههایی که از آنها ریشههای نابجا تولید میشوند
قسمتی از ساقچهاند؛ بنابراین با رویش دانه از سطح بالا میآیند
برگهای جوان گندمیا ذرت ضمن خروج
از خاک به وسیلهٔ قاب ساقه محافظت میشوند.
دستهها، آخرینها، آمار و ابزارهای کاربردی در یک نگاه.
نام کاربری یا ایمیل خود را وارد کنید
کد ۶ رقمی ارسالشده به ایمیل و رمز عبور جدید را وارد کنید.
در چند ثانیه حساب کاربری خود را بسازید
دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید
ورود کاربران
خوش آمدید! لطفا وارد حساب خود شوید